Sào Nhà

Thân em như thể sào nhà

Gác lăn gác lóc trải đà mấy niên

Bọng trong thời hướng lên trên

Cật ngoài nhẵn nhụi chiền chiền phô ra

Thế gian nào có hay là

Dấu chì làm ngữ thật thà bên trong

Nên chi bỏ bẵng bỏ không

Mặc em gian giữa ngoái trông bàn thờ

Trách người quân tử hững hờ

Ba năm làm cửa quên xưa làm nhà

Xuân xanh ngày cũ luống mơ

Đo lường kèo cột thảy nhờ tay em

Câu đầu, xà cái, kẻ chim

Chỗ nao em chả lo êm một bề!

Vuông khăn trắng nõn mua về

Thắp nhang kính cẩn giữ lề cổ lai

Bác phó sì sụp khấn dài

Thước tầm lau sạch rồi cài lên cao

Kể từ xong chốn ra vào

Thân em ruồng rẫy chẳng chào chẳng han

Khi sao đằm thắm muôn vàn

Giờ sao đểnh đoảng vỡ tan gương đồng

Khi sao đắc chí phĩnh lòng

Giờ sao thất thế má hồng héo hon

Nói ra thẹn với nước non

Nuốt vào tủi cực tâm son đêm ngày

Nhưng sao bong được gái này

Vắng em gia thất còn hay hớm gì!

Trừ phi bất đạo vô nghì

Còn đâu cũng phải nể vì vài phân.

…

Dăm ba câu đôi hồi: Miên man ngẫm ngợi, tôi chợt nhớ tới hình ảnh cái sào nhà mà tôi đã rắp ghi lại ở điện thoại trong dịp ra bà vãi. Hỏi ra mới biết rằng, xưa kia bên ngoại tôi giàu nứt đố đổ vách, kẻ ăn người ở kìn kìn. Gia dĩ lại vừa có cả khoa hoạn vừa có cả thế lực chức tước, là một dòng họ danh giá phát về đường bút nghiên từ cổ chí kim ở miền đất “Kẻ Ngái ông Nghè như lá tre”. Theo những gì tôi đọc được trong “Người quê ta đất quê ta”, thời Lê đã ghi danh quan Đô dù họ Phí Đình, cha con anh em kế tiếp nhau vinh hiển, thời Nguyễn lại thêm một cụ Phó bảng mở lò gậy cho các thanh niên trai tráng trong làng tập luyện. Với nền kiến đốc sẵn có ấy, những năm đầu thế kỉ trước, nhiều gia đình trong họ mạnh vì gạo bạo vì tiền, trong tay thì nắm đủ quyền hành, hét ra lửa.