Chôn dưa

Lúc bị bắt gặp thì hắn đang chôn dưa. Trời nắng, tháng sáu gió nồm nam thổi ào ào qua vùng đồng bằng trống trải dưới chân núi Bà.

Dưa vào mùa sắp chín. Giữa ruộng dưa bạc thếch lá và trời xanh lờn lợt, dưa con dưa mẹ tròn tròn trồi lên, vằn lưng như một đám heo rừng đang nằm ngủ. Hắn ngồi thù lù dưới nắng, bứng dưa chôn xuống. Tiếng cuống dây đứt sừn sựt nghe sao mà xót hết cả ruột. Dưa đấy chừng nửa tháng nữa là đỏ lòng, ngọt tươm mật, mát rượi môi răng. Trái ngọt là của báu của đất này đấy. Đất trũng đâu dễ trồng được dưa. Nhìn ra cả làng ai cũng trồng lúa, cả đồng xanh ngùn ngụt màu mạ non, chỉ có cái ruộng dưa độc nhất nhà hắn là phủ nilong đen trũi, lẻ loi như một lỗ thủng.

Nhà hắn có nghề trồng dưa từ lâu lắm rồi. Biết bao nhiêu năm mà kể. Cục đất hoang đầu tiên vỡ ra ông cố ông cao nhà hắn đã trồng xuống hạt của dưa hồng, dưa gang, dưa lê. Dưa hồng ăn với rau sống, dưa gang ăn với đường, dưa lê cho trẻ con. Gần Tết, nhà hắn trồng dưa hấu. Hạt dưa nảy mầm trên những luống xẻ cao cao, rung rinh như nghìn bàn tay nhỏ.

Cứ vậy, quả dưa nuôi sống dòng họ. Con người ngày một sinh sôi ra, cây gia phả cứ lớn lên mãi. Đến đời hắn là cháu đích tôn, nhà thờ tổ của cả họ xây to hơn đình làng, hương khói đuề huề. Người ta đã cắm mình xuống đất ấy như cây dưa trổ rễ, rũ lá giả vươn mình đẻ dây. Dây lá nở ra hoa vàng năm cánh, hoa vàng thành quả tròn, qúy giá ngọt ngào.